بررسی وصیت واجب در فقه اسلامی و حقوق افغانستان

An Analytical Study of the Obligatory Will (Waṣiyyat Wājibah) in Islamic Jurisprudence and Afghan Laws

Abstract

چکیده

وصیت و ارث ازجمله مسایل مهم حقوقی و فقهی هستند که در نظام حقوقی افغانستان با پیروی از شریعت اسلامی، مورد شناسایی قرار گرفته است. بر اساس نظریات فقهای حنفی وصیت امر مستحب است. با این حال در عصر کنونی یک نوع وصیت واجب برگرفته شده از مذهب ظاهری و ابن حزم اندلسی را برخی از کشورهای اسلامی در قوانین احوال شخصیه وارد ساخته­اند که دارای یک سلسله شرایط و احکام خاص می‌باشد. وصیت واجب عبارت است از اثبات حق ارث برای دختر یا پسری که قبل از پدر یا مادر خود وفات نماید وسهم الارث وی از ترکه پدر یا مادر برای فرزندانش که اصطلاحاَ (نواسه بی نصیب) نامیده می شوند، منتقل می‌شود؛ بنابر این سوالی که در این تحقیق مطرح می‌شود  این است که وصیت واجب از نظر فقه وحقوق افغانستان چگونه است؟ روش که در این تحقیق به کار رفته است روش توصیفی  – تحلیلی با استفاده از ابزار کتابخانه ای است. یافته­های تحقیق نشان می­دهد که در نظام حقوقی افغانستان به تبعیت از فقه اسلامی، نهاد وصیت را به شکل واجب مورد توجه قرار داده است، نتایج به دست آمده از این تحقیق نشان می‌دهد که برخی فقها وصیت را واجب دانسته­اند با مبانی و مستندات شرعی؛ اما فقهای حنفی نیز با دلایل و مستندات شرعی این نوع وصیت را واجب نمی­دانند و قانون مدنی سال  1355خورشیدی نظریه فقهای را پذیرفته بود که قایل به وجوب واصیت بودند.

کلید واژه‌ها: حقوق، فقه، وصیت، واجب و وصیت واجب