مروری گذرا بر زی پرشین

Abstract

نه تنها بسیاری از مردم از کاربردهای ریاضیات در زندگی آگاه نیستند بل‎که چه بسا این تصور هم رایج باشد که ریاضی دانان گروهی جدا از سایرین هستند. صرف‌نظر از کاربردهای بسیار ریاضی، ابزارهای متعددی توسط جامعه ریاضی دنیا ایجاد و یا توسعه داده شده ‌اند که سیستم حروف‌چینی تک یکی از آن‎ها است. سیستم حروف‌چینی‌ تک توسط یک دانشمند ریاضی بنیان نهاده شده و بسته‌ی فارسی کنونی آن با نام زی‌پرشین نیز توسط یک دانشجوی ریاضی آماده شده است. در این نوشتار به معرفی زی‌پرشین، روند پیدایش و گسترش آن و مقایسه‌ی آن با سیستم‌های مشابه پرداخته شده است. هم‌چنین تلاش شده ‌است ویژگی‌های اصلی و برخی توان‌مندی‌ها و ابزارهای وابسته به آن که کمتر مورد توجه جامعه ریاضی قرار دارند بیان شده و به چند پرسش پیرامون آن پاسخ داده شود. هم‌اکنون افراد و سازمان‎های بسیاری از این بسته برای حروف‌چینی‌ اسناد فارسی خود در لاتک بهره می‌برند و استفاده از آن در جامعه‌ی علمی رو به گسترش است. تک یک سیستم حروف‌چینی ‌است و سیستم حروف‌چینی‌ برای مستندات به ویژه مستنداتی که فرمول‌های ریاضی زیاد دارند، طراحی شد. تک نرم‌افزار آزاد است و حق کپی آن متعلق به انجمن ریاضی آمریکا است. ما مجاز هستیم آن‌را کپی کنیم، تکثیر کنیم و در اختیار هرکسی قرار دهیم، بدون آنکه هیچ هزینه بابت آن پرداخت کنیم. این تحقیق که به روش کتاب‎خانه‎ی انجام شده است، بر اهمیت این بسته پرداخته و در جریان تحقیق یافتیم که اشکال و تصاویر و حتی جداول در لاتک بهتر تولید شده و امنیت فایل بالا رفته و حجم کمتری را دارا می‌شود.

کلید واژه‌ها: زی‌پرشین، بسته، حروف‌چینی، لاتک،کد نویسی.