بررسی و تحلیل استعاره مفهومی غم در اشعار سیده مخفی بدخشی

Abstract

استعاره مفهومی به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین زبان‌شناسی شناختی، نقش مهمی در تبیین چگونگی بازنمایی مفاهیم انتزاعی در زبان و ادبیات ایفا می‌کند. غم، به‌عنوان تجربه‌ای عاطفی و ذهنی، در شعر اغلب از طریق استعاره‌های گوناگون عینیت می‌یابد. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل استعاره‌های مفهومی غم در اشعار سیده مخفی بدخشی انجام شده است. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی است و داده‌ها از میان اشعار منتخب این شاعر استخراج و بر اساس نظریه استعاره مفهومی لیکاف و جانسون تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که شاعر برای مفهوم‌سازی غم، از حوزه‌های مبدأ متنوعی چون «غم به‌مثابه بار»، «غم به‌مثابه بیماری»، «غم به‌مثابه زندان» و «غم به‌مثابه تاریکی» بهره گرفته است. این استعاره‌ها افزون بر انتقال تجربه‌های عاطفی شاعر، بازتاب‌دهنده شرایط فردی، اجتماعی و فرهنگی او نیز هستند. نتایج تحقیق بیانگر آن است که استعاره‌های مفهومی غم در اشعار سیده مخفی بدخشی، نقشی اساسی در عمق‌بخشی معنایی و تقویت تأثیر عاطفی شعر ایفا می‌کنند.