بررسی آزادی انتخاب عقیده از دیدگاه اسلام

Abstract

آزادی انتخاب عقیده و یا تغییر دین؛ از بنیادی‌ترین مباحث در حقوق انسانی و اندیشه­ی سیاسی معاصر است. در دین مقدس اسلام، تغییر عقیده­، نیز جایگاه ویژه‌ای دارد، به خصوص زمانی­که به سوی اسلام باشد. با وجود تصریح قرآن بر اختیار انسان در پذیرش دین، در برخی تفسیرهای اسلامی، محدودیت‌هایی مطرح شده است. این تنوع دیدگاه‌ها ضرورت بررسی علمی جایگاه آزادی انتخاب عقیده را در اسلام آشکار می‌سازد. از این­رو، پرسش اصلی این است، که آیا اسلام آزادی انتخاب عقیده و یا تغییر دینی غیر از دین اسلام را به‌عنوان یک حق به‌ رسمیت می­شناسد. هدف این تحقیق ، تبیین مبانی قرآن و سنت پیرامون چگونگی آزادی عقیده و تحلیل دیدگاه‌های مختلف در باره­ی انتخاب عقیده یا تغییر دین، و بیان ظرفیت اسلام برای پذیرش آزادی عقیده با توجه به نیازهای حقوقی انسان امروزه است. این تحقیق به روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از ابزار کتاب‎خانه‌های نوشته شده است. منابع اصلی شامل قرآن، سنت، متون فقهی و کتب اسلامی است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که متون قرآن و سنت به‌ طور گسترده بر اختیار، عدم اجبار بر تغییر عقیده و دین تأکید دارند و در آن‌ها، آزادی انتخاب عقیده به‌عنوان بخشی از کرامت انسانی شمرده شده است.