چهره‌های فرهنگی و ادبی بدخشان در دربار امپراتوری گورگانی هند(1526- 1747میلادی)

Abstract

بدخشان در گستره‎ی‌ تاریخ و فرهنگ باستان و عصر اسلامی(آریانا و خراسان) به دلیل جغرافیای استراتیژیک و هویت فرهنگی مشهور آن، مورد توجه جهان‌گشایان و سیاست‌مداران جهان قرار داشته و با لقب «لعل و لاجورد» شهرت داشته است. ظهیرالدین محمد بابر مؤسس دولت گورگانی، نگاه استراتیژیک و دید نظامی به این سر زمین داشت و به دلیل خط ارتباطی و اتصال جغرافیای بدخشان به آسیای میانه و شبه قاره هند، مدیریت سیاسی و نظامی بدخشان را در اولویت کاری خود قرار داده بود؛ بنابراین، هم‌زمان  با تأسیس دولت گورگانی(۱۵۲۶) میلادی در شبه قاره هند، بدخشان، زیر کنترول امپراتوری گورگانی قرار گرفت و تعداد زیادی رجال سیاسی، فرهنگی و نظامی بدخشان به دربار آن در هند راه پیدا کرداند. هدف این تحقیق، ارایه معلومات دقیق برای خوانندگان در خصوص جایگاه و کارکرد، نخبه‌های بدخشان در دربار گورگانی بوده  با این اهمیت که از سوابق فامیلی، حوزه‏‎ی نفوذ، جایگاه سیاسی و ظرفیت نظامی‎شان معلومات حاصل خواهد شد. روش تحقیق در این تحقیق، تحلیلی-توصیفی یا تاریخی است که با استفاده از منابع دست اول به آن پرداخته‌ شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‎دهد که هم‌زمان  با ایجاد امپراتوری گورگانی، تعداد زیاد از مشاهیر مشهور بدخشان به هند مهاجرت و در بخش‌های مهم آن، مانند صوبه‌داری، بخش نظامی، اداره شهرداری، جاگیرداری، مدارس و بخش‌های(حرم سلطان) کار و فعالیت کرده اند. بناً، نتیجه گرفته‌ می‌شود که جایگاه بدخشانیان در ساختار اداری و نظامی امپراتوری گورگانی برجسته بوده و خدمات مهم اداری و نظامی را انجام داده اند.