تحلیل و بررسی مهم‌ترین پیامدهای قیام خونین 24 حوت 1357 هرات

Abstract

قیام ۲۴ حوت ۱۳۵۷هـ ش هرات، یک قیام‌مردمی و نظامی شش‌روزه علیه رژیم‌کمونیستی افغانستان بود که نقطه‌‎ی عطفی در تاریخ جهاد و مقاومت محسوب می‌شود. مسأله‎ی اصلی این‌تحقیق تحلیل پیامدهای گسترده‏ی این قیام است. اهمیت آن در تبیین نقش این رویداد در فروپاشی مشروعیت‌ٰرژیم، تشدید بحران‌سیاسی و زمینه‌سازی برای مداخله‌‎ی شوروی و سپس حمایت ‌غرب از مجاهدین افغانستان می‌باشد. هدف از این تحقیق، استخراج درس‌های از این واقعه برای درک تحولات معاصر افغانستان است. روش‌ این تحقیق کیفی از نوع تاریخی‑تحلیلی و مبتنی بر منابع کتاب‎خانه‌های و گزارش‌های شاهدان عینی می‌باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد این قیام باعث ایجاد اختلاف میان تره‌کی و امین، کودتا علیه‌ یک‎دیگر، تصفیه‌های درون‌حزبی و ارتشی، جذب اجباری جوانان در حزب، قطع روابط کابل با ایران و پاکستان، الگو شدن این قیام برای قیام‌های زنجیره‌ای (چنداول، بالاحصار ریش‌خور و...)، مهاجرت گسترده‎ی مردم به بیرون از کشور، تشدید جهاد، تبدیل تاکتیک دولت به حملات تهاجمی و تخریب‌ ساحوی و در نهایت جلب حمایت نظامی جهان ‌غرب و اعراب از مجاهدین شد. در نتیجه این قیام نه تنها نظام‌کمونیستی و حضور شوروی را با بحران مواجه کرد، بل‌که سرآغاز تحولات عمیق سیاسی، اجتماعی و نظامی گردید که تا خروج‌شوروی و پیروزی‌مجاهدین ادامه یافت.