تحلیل تطبیقی مفهوم عشق در اندیشه‌ی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ مولوی بلخی و امیرحسینی غوری­ هروی

Abstract

این پژوهش به بررسی و مقایسه‌ی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ مفهوم عشق الهی در آثار مولوی بلخی و امیرحسینی غوری­هروی پرداخته است. عشق الهی یکی از موضوعات مهم در ادبیات عرفانی است که در اندیشه‌ی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ این دو عارف، جایگاه ویژه و محوری دارد. پرسش اصلی این تحقیق آن است که عشق در منظومه‌ی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ فکری این دو عارف چه جایگاهی داشته و امیرحسینی تا چه اندازه از مولوی تأثیر پذیرفته است. هدف این پژوهش، تبیین شباهت­ها و تفاوت­های دیدگاه آن­ها در ارتباط به مفهوم عشق و بیان نقش و کارکرد آن­ در عرفان اسلامی است. این تحقیق به روش کتابخانه­یی و مبتنی بر تحلیلِ تطبیقی نمونه­های شعری، انجام شده است. یافته­ها نشان می­دهد که هر دو عارف، عشق را اصلِ هستی­شناختی، نیروی محرکِ جهان هستی و عامل وصل به حقیقتِ مطلق می­دانند؛ با این تفاوت که عشق در اندیشه‌ی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ مولوی، بیشتر بر پایه‌ی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ تجربه‌ی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ شهودی و سلوک درونی استوار است، درحالی­که در اندیشه‌ی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ امیرحسینی، عشق با رویکرد تعلیمی، تربیتی و معرفتی تبیین می­شود. به این ترتیب، امیرحسینی ضمن تأثیرپذیری از عرفان مولوی، به نظام­مند ساختن ابعاد تربیتی و معرفتی مفهوم عشق در سلوک و ادب عرفانی پرداخته است که ناشی از تجارب عرفانی می­باشد.